Image Image Image Image Image Image Image Image Image Image

Tuketicifinansman.net | 24 April 2014

Yukarı dön

Yukarı

Sicil Affı, Kara Liste, KKB ve Merkez Bankası Kayıtları

| Yayın tarihi: 09 Ocak 2009

Paylaş:

Güncelleme : Sicil affı yasası 28.01.2009 tarihinde Resmi Gazete’de yayınlandı. Bu af uyarınca Merkez Bankası’ndaki sicil kaydınız müraacata gerek kalmadan tarafından silinecek ! Sicil affıyla ilgili tüm yazılarımı okumak için buraya tıklayın.

Son bir kaç haftadır okurlarımızın bize ilettikleri sorulara göz attığımızda soruların hep aynı konular ile alakalı gelmeye başladığını farkettik. Daha önce yazdıklarımızı bir özet olarak toparlamak suretiyle sizlere biraz daha yardımcı olacağımızı düşünüyoruz. Merkez Bankası Kredi Kaydı (Kara Liste), KKB`deki Negatif Kredi Kaydı ve Sicil Affı yorumların yoğunlaştığı ana başlıklar.

Teoride ve pratikte kara liste

Teorik olarak bankalar tarafından kullanılan kara liste diye bir şey yok. Pratikte ise KKB ve Merkez Bankası’nın yanısıra, kredi veya kredi kartı veren kuruluşların kendi veritabanlarında kayıtlı belirli bir performansa sahip kişilerin kredi başvurularının kabul edilmemesi söz konusu. Yani “bu listedeki insanlara kredi verilmeyecek” denilen bir liste yok. Bankalar ve kredi veren kurumlar, bunu bir kara liste uygulaması olarak değil, kurumun kendi kredi politikasını uygulaması olarak yorumluyorlar.

Kimlere kredi ve hangi şartlarda kredi verip veremeyeceğine kim karar verir?

Bu sorunun cevabı çok basit, kredi veren kurumlar kimlere kredi verip veremeyeceğine sadece kendileri karar verirler. Dolayısıyla kendi sağladığı kaynakları, kendi uygun gördüğü profile verip vermemekte serbesttirler.

Devlet veya hükümetin bu konuda denetleyici rolü vardır. Burdaki denetleyici rol, özerk bir kurum olan BDDK‘ya verilmiştir. BDDK, öÖzellikle geçmişte olduğu gibi bankaların tüketicilerden topladıkları kaynaklarını, grup faalitlerini fonlama amacıyla kullanımının tekrar yaşanmasına mani olarak ülke ekonomisinin ve tüketicilerin zarar görmesinin önüne geçmek amacıyla kurulmuştur.

Tüketicilerin yaşadığı kara liste veya kredi sicili ile ilgili sorunlar hakkında kısaca

Sizlere daha önce kamuoyunda bahsi geçen sicil affının gerçekte politikacılar tarafından öne çıkartılan amaca hizmet edip etmeyeceğine dair şüphelerimiz olduğundan bahsetmiştik. Sicil affı sayesinde ilgili yasayla kredi kartı borçlarını 12 aylık ödeme planı tercih ederek yapılandıran tüketicilerin bankalar ile tekrar kredi ilişkisi kurma imkanı olacak. Burada en önemli faktör, bankaların bu müşterilere kredi vermeye cesaretleri olup olmadığı. Şu anda bankaların kredi verirken oldukça sağlamcı davrandığını düşünürsek, bunun en azından ilk altı ay için pek mümkün olmayacağını düşünüyoruz

Kredi politikaları sıkılaştı

Bankaların kredi/ kredi kartı başvurularını değerlendirirken daha muhafazakar davrandıklarından bahsetmiştik. Kredi faizlerinin, geçmiş dönemlere kıyasla artmış durumda olmasına rağmen verilen kredilerin geri dönüş riskinde de bir artış olduğu için, bankalar borcunu geri ödenme olasılığı %100′e yakın tüketicileri tercih ediyorlar. Bu durumda tüketicilerin geçmiş kredi / kredi kartı geri ödeme performansları önem taşıyor.

Geçmiş performans referans noktaları

Bankalar, kendi veri tabanlarının yanısıra KKB ve TCMB veritabanlarından da gerçek ve tüzel kişilerin geçmişe dönük kayıtlarını takip edebiliyorlar.

Referans veri tabanlarının en kapsamlısı KKB kayıtlarıdır. Başvuru sırasında KKB kayıtlarında gecikmede kredisi veya kredi kartı ödemesi bulunan tüketicilerin başvuruları veya kefaletleri kabul olmuyor. Eğer söz konusu gecikme artık devam etmiyorsa, ancak KKB kayıtları güncel değilse ilgili kaydın düzeltilmesi gerekiyor.

KKB kaydını ancak kaydı yaratan banka veya kurum düzelttirebiliyor. Kaydın hangi kurum tarafından yaratıldığını başvurunuzu değerlendiren kurum söyleyebilir. Üye banka, KKB’ye Müşteri İtirazları Değerlendirme Sistemi (MİDES) aracılığı ile başvurursa, kayıtlar 120 dakika içerisinde güncellenir. Kurumun kaydı kendi kayıtlarında güncelleyip, daha sonra rutin KKB güncellemeleri sırasında KKB’ye iletmesi durumunda ise takip eden ay içerisinde güncellenecektir. Bu yüzden kaydın düzeltilmesi ile ilgili talepte bulunurken, kurumun bunu MİDES aracılığı ile yapmasının altının çizilmesi faydalı olacaktır.

KKB kayıtların gecikme sıklığı da bir başka kriter

Başvuru sahibinin mevcut kaydında bir sorun olmasa bile, son bir sene içinde (veya kurumun kredi politikalarına göre son altı ay da olabilir) kaç defa gecikmeye düşüldüğü veya başvuru sahibinin en kötü gecikme durumunun ne olduğu da başvuru değerlendirme sürecinde belirleyici bir referans olacaktır. Özellikle kredi politikalarının çok sıkılaştığı şu dönemde, kredi kartı son ödeme tarihlerine yeterli özeni göstermedikleri için kredi / kredi kartı başvurularının olumsuz yanıtlanması nedeniyle mağduriyet yaşayan kişilere rastlamak mümkün.

TCMB kayıtları kapsamı hakkında yardımcı olacağını düşündüğümüz açıklayıcı bilgiyi sizlerle burada paylaşmıştık. Gerçek ve tüzel TCMB kredi kaydının düzeltilmesi konusunda yapılması gereken detaylara buradaki yazımızdan ulaşılabilir. İlgili yazımızda da sizlerle paylaştığımız gibi TCMB kayıtlarından borçlarını ödemeyenler 5 yıl, ödeyen kişiler ise 3 yıl sonra çıkabiliyor.

Yasal takip süreci hakkında bilinmesi gerekenler

Kanuni takip statüsü gecikme statüsünün en son basamağıdır. Alacaklı kurum yasal yollara başvurarak (icra, haciz vb.) borcun tahsiline yönelir. Bu aşamaya geçildiğinde temerrüt faizinin yanısıra yasal süreçleri takip eden avukatın veya avukatların vekalet ücretleri, mahkeme masrafları gibi ek masraflar ile karşılaşılır. Sırf yukarıdaki masraflar için bile yasal takibe düşmemek için çaba gösterilmesi gerekir. Kanuni takipe uğrayan gerçek ve tüzel kişi yukarıdaki bahsi geçen maliyetlere katlanarak borcunu ödese, bile kişinin kredibilitesi ciddi bir zarar görür.

Borç ödense bile yasal takip süreci sonrası eski güzel günlere dönüş çok zor. Normal gecikme statüleri sadece KKB veritabanında yer alırken, kanuni takip kayıtları hem KKB, hem Merkez Bankası veritabanında yer alır. TCMB kayıtlarının aksine KKB kayıtlarının zaman aşımı nedeniyle silinmesi gibi bir uygulama söz konusu değil. Bankalar, kendi müşterilerine ait performans kayıtlarında da bu zaman aşımını uygulamıyorlar. Kanuni takibe uğramış gerçek veya tüzel kişiler kredi pazarında likidite açısından aşırı bir bolluk yaşanmadıkça, geçmişteki kanuni takip kayıtları nedeniyle bankalar ve kredi veren kuruluşlar ile tekrar bir kredi ilişkisi girmekte zorluklar yaşıyorlar. Sicil affı ile bu kayıtların silinmesi yönünde bir yaptırım söz konusu olabilir ancak sistemsel bir açık bularak bu tür geçmişe dönük veriye ulaşmalarının önüne geçmek imkansız gibi birşey. Sonuçta banka red nedeni olarak başvuru sahibinin geçmişe yönelik kanuni takip kaydı değil de kredi politikaları gibi net olmayan bir açıklama yapabilme özgürlüğüne sahip. Bazılarınızın bileceği gibi kredi veren kurumların kredi politikaları ticari sır olarak değerlendirilir ve bunu üçüncü şahıslara açıklama yükümlülükleri de yoktur.

Borcunu taksitlendirenler de mağdur

Bir de teknik olarak yasal takibe uğramadıkları halde hükümet tarafından çıkartılan düzenlemeden yararlanarak borçlarını %50 faizle 12 ay eşit taksitler ile ödeyip kapatan tüketiciler var. Bu müşterilerin ilgili düzenleme gereği üç sene dolduktan sonra kayıtlarının silinerek tekrar bankacılık sistemine dahil olabilmeleri gerekirken, KKB kayıtlarında yer aldıkları için bu kişilerin başvuruları bankalar tarafından çoğunlukla red oluyor.

Azami özen ve dikkat önemli

KKB ve TCMB veritabanı kayıtları, bu kayıtların düzeltilmesi ile yapılması gerekenleri sizlerden gelen soruların yoğunlaştığı konulara göre bir araya toparlamak istedik. Burada amacımız özellikle şu dönemde gecikmeye veya kanuni takibe düşmemek için azami özen göstermek gerektiğinin altını çizmek. Tüketici finansmanı ürünlerini kullanırken azami özen göstermek kişinin şahsi kredibilitesi için özen göstermesi anlamına geliyor. Özellikle kanuni takibe düşmemek konusunda zamanında özen gösterilmemesi durumunda, tüketicilerin hem borçlarını yüksek maliyetler ile ödemek zorunda kalacaklarını, hem de ödeseler bile şu anki uygulamalara göre tekrar kredi alabilmeleri için uzun ve zahmetli bir sürece gireceklerini bilmeleri gerekiyor.

Facebook hesabınızla yorum yazın

yorum

  • Ziyaretci

    benim bir bankaya hala borcum bulunmakta.bu yasadan bizim gibilerde faydalanabiliyormu?tşk ederim.

  • TuketiciFinansman.net

    @Adsız // 11 Ocak 2009 Pazar 18:11

    Sicil Affı borçlarını geri ödemelerini tamamlamış tüketicileri ve onların TCMB veritabanı katıtlarını kapsayacak. Mevcutta devam eden borç ve gecikmelerin silinmesi gibi bir şey söz konusu değil.

  • Ziyaretci

    2005 YILINDA YASAL TAKİBE ALINMIŞ OLAN BORCUMU TAKSİTLENDİRİP O DÖNEMDE ÖDEDİM. FAKAT HALA BANKALARA YAPTIĞIM KREDİ BAŞVURULARINDAN RED ALIYORUM. BU KAYIT NE ZAMAN SİLİNİR VEYA KAYDIN SİLİNMESİ İÇİN NE YAPABİLİRİM. YENİ YASALAŞAN SİCİL AFFI NE ZAMAN UYGULAMAYA KOYULACAK? BU KONUDAKİ YORUMLARINIZI BEKLİYORUM TEŞEKKÜR EDERİM.

  • özgür duman

    merhaba benim geçen yıl kredi kartımda 3 aylık gecikme yüzünden idari takibe alındığımı ve kartımın iptal edildiğini söylediler hiç bir yasal işlem başlamadan borcumu ödedim ve ne yazıkki kkb ye bildirmişler bankaya kkb kayıtlarımın düzeltilmesi için 4 kez müracat ettim bankada bana kkb kayıtlarımın düzeltildiğini söylediler ama halen olumsuz çıkıyor bu sicil affının bana bir faydası olurmu yardımlarınız için şimdiden teşekür ediyorum

  • TuketiciFinansman.net

    @Adsız//23 Ocak 2009 Cuma 18:19
    TCMB kayıtları yasanın resmi gazetede yayınlanması ile güncellencek. Ancak KKB kayıtlarıyla ilgili boyle bir güncelleme beklenmiyor.