Okurlarımızdan birinden gelen sorular aynen şöyle : Üzerime kayıtlı bir kredi kartı olup olmadığını nasıl öğrenebilirim ? Her bir bankayı tek tek aramam mı gerekir ? Yoksa sorup öğrenebileceğim merkezi bir yer var mı ?
Kısaca yanıt vermek gerekirse, hayır ne yazıkki böyle bir merkez yok. Bankaların hepsini arayıp adınıza bir kredi kartı olup olmadığını öğrenmek de elbette imkansız. Kredi kartı geçmişinizi öğrenebileceğiniz kaynaklar Merkez Bankası ve Kredi Kayıt Bürosu (KKB) kayıtları. Eğer varsa bankada çalışan tanıdığınız sizin için KKB sorgulaması yaparak kredi kartınız olup olmadığını öğrenebilir.
Detaylı bir cevaba geçmeden önce şunu sorgulamak gerekir, kişi kendi üzerine kayıtlı bir kredi kartı olup olmadığını neden bilmiyor veya neden bu soruya yanıt arıyor. Bunun en önemli sebebi kredi/kredi kartı başvurularında bankaların başvuru sahibinin kredi sicilini sorgulaması ve geçmiş dönemde kullanılan kredi kartına ait negatif kayıt bulması. Kişi çok eskiden aldığı bir kartını kısa bir süre kullanmış, ödemesinde gecikmeye düşmüş, daha sonra da bu kartı kapatmış olabilir ve çok eskiden yaşanmış olan bu deneyimi hatırlamıyor olabilir. Ancak bu kayıt yeni başvuru yaptığında tekrar karşısına çıkacaktır. Veya kötü niyetli kişilerce ele geçirilen kimlik bilgilerinizle yapılan sahte başvurular sonucu adınıza onaylanan kredi kartları olabilir. Ya da 2001 krizi sonrası Fon’a devrolan bankaların veya bu bankaların müşteri portföylerinin sonradan satılmalarıyla, bazı tüketiciler kendi adlarına kaç tane kredi kartı olduğunu ve bunların akibetlerinin ne olduğunu bilmiyor olabilirler.
İşte bu nedenle günümüzde tüketicilerin kendi adlarına kayıtlı olan kredi kartlarından bir haber oldukları durumlar ve senede en az bir kere kendi KKB ve Merkez Bankası kayıtlarının ne durumda olduğunu sorgulamaları gibi bir ihtiyaç ortaya çıkıyor. Bireylerin kendileriyle ilgili Merkez Bankası kayıtlarını öğrenebilmeleri mümkün, bu konuda tüketicilerin yapmaları gerekenleri burada sizlerle paylaşmıştık. Evet süreç çok manuel ve geri dönüş zaman alıyor, ancak oturmuş bir sistem var ve arzu edilen seviyeden yavaş da olsa tatmin edici bir geri dönüş oluyor.
KKB kayıtları söz konusu olduğunda ise malesef ülkemizde finansman ürünleri kullanan bireylerin KKB kayıtlarıyla ilgili böyle hizmet alabilecekleri bir durum söz konusu değil. Sadece bankaların KKB’de bulunan kayıtları sorgulayarak kendilerine kredi veya kredi kartı almak için başvuruda bulunmuş tüketicilerin diğer meslektaşları ile (bankalar ve tüketici finansmanı şirketleri, özel finans kurumları) nasıl bir ilişkisi olduğunu, ne tür ürünleri bulunduğunu öğrenme yetkileri bulunuyor. Bu ilişkinin son bir sene içindeki performansı ve borç sahibi hakkında idari veya yasal takip süreçlerinin olup olmadığı gibi durumları da son 5 seneye kadar sorgulama imkanları var.
Hatalı KKB kayıtları hakkında yapılması gerekenler hakkında daha önce detaylı bir makale yayınlamıştık. Oradaki süreçleri izleyerek de bir sonuç elde etmek hala mümkün. Ancak bir bankada çalışan tanıdığınız varsa kredi kartınız olup olmadığını daha süratli bir şekilde öğrenebilirsiniz. Bankadaki tanıdığınız sizin kimlik bilgilerinizle bir KKB sorgulaması gerçekleştirebilir ve hakkınızda çıkan detayları da inceleyerek size bilgi verebilir.
Sadece banka çalışanlarının kişilerin kredi performansını kolayca sorgulayabilmesi ama kişinin kendi hakkında böyle bir sorgulama yapamaması bir çok kişiye adil gelmeyecektir. Ancak bu veritabanının sorgulamasının finansal kurumlar dışında kişilere ücretli veya ücretsiz açılması ülkemizdeki mevcut yasal altyapı nedeniyle bireyler için daha büyük risk taşımaktadır.
